Ilk sayohatim: Italiyaga viza olish jarayoni
Mana nechi yildirki xorijga chiqish imkoniyati menda bo'lmadi. Samarqand davlat chet tillari institutining italyan tili yo'nalishida o'qib yurgan kezlarim italyan tilini o'rganib chetga chiqish orzulari bo'lardi. U vaqtda faqat bitta imkoniyat bor edi: har yili Italiya tashqi ishlari vazirligi tomonidan beriladigan GRANT. Boshqa yo'llar ham bo'lgan bo'lishi mumkin, lekin mening xabarim bo'lmagan. Xullas, 2019-yil bahorida MAECI grantiga ariza topshirdim. U vaqtda 4-kursni bitirayotgan edim. Iyun oyida fakultetimiz dekani va boshqa nomzodlar bilan Toshkentda yig'ildik. Elchixona tashqarisida tumonat odam yig'ildi. Kamiga yomg'ir ham sharros quyishni boshladi. Elchixonadagilar eshikni ochib, bizni kiritgunlariga qadar shalabbo bo'ldik. O'zi odatda O'zbekiston uchun 18 oylik grant beriladi. Lekin talaba-o'qituvchilar 3 oylik muhlatni tanlaganlari uchun jami grant soni 6 taga tushadi. Men topshirgan yil ingliz tilida tahsil oluvchilar uchun ham grant berilgan yil ekan. Shu uchun ham naqd 150 tacha talabalar borishgan ekan. Shunda xayolimdan "nega faqat men bilan shunaqa holatlar bo'ladi" degan fikr o'tgandi.
Shunday qilib 150 tacha kishi elchixonaning tor koridoriga tiqildik. Suhbatga kirish uchun navbatga yozildik. Meni navbatim keldi. Xonada, chamamda, 7-8 kishi o'tirishardi, hammasi nimalarnidir o'qish bilan band. U vaqtlar oliygohlardan vakillar ham borishar edi, hozir unday tartib yo'q. Boshlanishida ozroq nima uchun grantni yutmoqchiligim haqida so'rashdi, keyin boshqa savollar berildi. Oxirgi savol meni dovdiratib qo'ydi: "oyog'ingga qanday oyoq kiyim kiygansan?". Ozroq o'ylanib "sportivo" dedim. Suhbat yakunlandi, chiqdimda atrofni ozroq kuzatdim. Bizning institut talabalari chiqqach dekanni kutdik, fikr almashdik. Dekan chiqdi va men hamda rus guruhidagi bir kursdoshimni yutganligimiz bilan tabrikladi. U vaqtlari shunaqa edi: dekanlar elchixonadagilarga faloncha zo'r, o'sha yutaqosin degan gaplar bilan grantni kimlargadir berib yuborishardi. Oldingi dekan davrida o'zbek guruhidan hech kim g'olib bo'lmagandi. Xullas, adolatsizlik! Hozir vaziyat boshqacha, hech qurmaganda oliygohlarning vakillari aralashishmaydi, elchixona ichidagi vaziyatdan xabarim yo'q.
Bir yildan keyin Italiyaga ketaman degan orzu uzoqqa cho'zilmadi. Omadsizligam shuncha bo'larda, biroq bunda ham bir hikmat bor. 2019-yil oxiridan koronovirus epidemiyasi tarqaldi. Kim bilardi deysiz 2020-yil "Uyda qoling" chaqirig'i bilan o'tishini. Aprel oyida Italiyaning Siyenasidan xatlar kelishni boshladi: "tabriklaymiz, qutlaymiz", "koronovirus sabab onlayn qilmoqchimiz kurslarni", "oflayn o'qish qilolmaymizov, lekin to'lovini qilishing kerak". Mayda esa o'qish oflayn shaklida o'tishini, kelish shartligini yozishdi. Yaraga tuz sepgandek O'zbekiston barcha aviareyslarni bekor qildi. Shu bilan ertak tugadi. Italiyaga borish orzusi 2024-yilgacha "muzlatildi".
Ikkinchi urinish - bu safar uddalayman!
O'zbekiston jahon tillari universitetida xalqaro hamkorlikni "bosib" qilganimiz sharofati bilan mana endi Erasmus KA171 loyihasi doirasida Italiyaga 1 haftalik treningga borish imkoniyati paydo bo'ldi. Milandagi IULM universiteti bilan safar oldi shartnomalarni imzoladim, so'ng ular menga taklif xati yuborishdi, borish-kelish biletlarimni, sug'urtani sotib olib berishdi, universitet mehmonxonasidan joy tayyorlab qo'yishdi. Men ham bu yerda vizaga navbatga yozilish payiga tushdim: oson bo'lmadi, qurg'ur saytda navbat olish Avaz Oxunning konsertiga bilet olishdan qiyin ekan, naqd 2-3 hafta urindim va oxiri navbat olish oynasi ochildi: 21-fevralga navbatchani band qilib qo'ydim. Shengen vizasi uchun yozildim, chunki boshqa variantlar to'g'ri kelmas edi. Shengen vizasini olmoqchi bo'lganlar quyidagi hujjatlarni tayyorlashi kerak:
- Ariza
- 1 dona 3,5-4,5 fotosurat (olinganligiga 6 oydan oshmasligi kerak)
- Tibbiy sayohat sug'urtasi (Italiyada o'tishi kerak)
- Aviachiptalar (borish-kelish)
- Qizil pasport (kamida 2 ta bo'sh sahifasi bo'lishi kerak, viza berilishidan so'ng kamida 3 oy muddati tugamasligi kerak)
- Taklif xati
- Ish joyidan ma'lumotnoma + mehnat daftarchasidan ko'chirma + daromadlari to'g'risida ma'lumotnoma (o'zbek tilida bo'lsa, ingliz yoki italyan tiliga tarjima qilib notarial tasdiqlatish kerak)
- Italiyadagi yashash joyi haqida ma'lumot (mehmonxona broni, tanishidan xat)
- Nimani hisobiga yashashi haqida ma'lumotnoma (bu haqida aniq ma'lumotim yo'q, bank hisobraqamida pul bo'lishi kerak, menimcha)
- Viza to'lovi - 88 USD (yirtilmagan, yaroqli, naqd bo'lishi kerak)
Mening vaziyatimda turish va yo'l xarajatlarini IULM ko'tarardi, shuning uchun u hujjatlarni tayyorlamadim. Baribir konsullik pochtasiga xat yozib nima hujjat kerakligini aniqlash kerak. Ketishning sababini aniqlashtirish va shunga yarasha hujjat tayyorlash kerak, chunki u vizaning pullik yoki bepulligini hal qiladi. Men pul to'ladim, negaki "invitation letter" (taklif xati)da borish maqsadi chuchmal yozilgan ekan. 88 $ ning bahridan kechdim. Endi 7-mart kuni borib olishim kerak pasportimni. UPD: vizamni oldim. Vizada safar muddatidan tashqari qo'shimcha koridor ham qo'shib berishadi, bu odatda qo'shimcha 5-6 kun bo'ladi odatda, mening holatimda esa 20 kun qo'shib berishdi. Aytgancha, daromadlar haqidagi ma'lumotnoma va mehnat daftarchasidan ko'chirmani my.gov.uzdan olsa bo'ladi. Ish joyidan ma'lumotnomani QR kodi bo'lsa va rus tilida ham yozilgan bo'lsa, qabul qilishadi.
Vizaga navbat olinganda qaysi vaqtga borish kerakligi yoziladi, lekin aynan o'sha vaqtga borish shart emas: ertaroq borsa ham bo'ladi. Vizaga hujjat qabul qilish kunlari har hafta seshanbadan jumaga qadar soat 09:00 dan 12:00 gacha amalga oshiriladi. Elchixona tashqarisida fuqarolarning pasport ma'lumotlarini yozib oladigan milliy gvardiyaning "uycha"si bor. Yozib olishgach asosiy qorovulxonaga boriladi va ichkaridagi qo'riqchilarga pasport tutqaziladi, ular ham ro'yxatdan o'tkazishlari kerak. So'ng vaqti kelganda chaqirishadi. Ichkarida metall buyumlar va telefonni qo'yib, beriladigan beydjikni taqib kirish kerak. Ichkarida 3 ta oyna bo'lib, mening vaziyatimda faqat 1 tasidan hujjat qabul qilishdi. Hujjatlar tekshirilib xatosi yo'qligi aniqlangach sizdan barmoq izlari olinadi. Boshida ikki qo'lning 4 barmoqlari, keyin 2 ta bosh barmoq izlari. Jarayon tugagach pasportni olish sanasi yozilgan kvitansiya beriladi. Elchixona saytiga ko'ra, viza rasmiylashtirish muddati 15 kunni tashkil qiladi. Vizaga doir to'liq ma'lumot uchun ushbu havolaga kiring. Italiya elchixonasining saytida viza uchun kerakli hujjatlar ro'yxati berilgan. Elchixonaning xaritadagi joylashuvi:
